Hàng giả nhập khẩu năm 2026: Hải quan siết kiểm tra, doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc cần lưu ý gì?

Năm 2026, hoạt động kiểm soát hàng giả nhập khẩu, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và gian lận thương mại đang được cơ quan Hải quan tăng cường theo hướng kiểm soát rủi ro, tập trung vào những nhóm hàng và doanh nghiệp có dấu hiệu nguy cơ cao.

Theo Cục Hải quan, trong giai đoạn từ ngày 15/7 đến 14/8/2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.860 vụ vi phạm, với trị giá hàng hóa ước tính 3.391 tỷ đồng; đồng thời khởi tố 6 vụ và chuyển kiến nghị khởi tố 17 vụ. Cơ quan Hải quan cho biết hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới vẫn diễn biến phức tạp.

Trước đó, từ ngày 7/5 đến hết ngày 30/5/2026, toàn ngành Hải quan đã phát hiện và xử lý 41 vụ việc liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tăng hơn 720% so với cùng kỳ năm 2025.

Những diễn biến này đặc biệt đáng lưu ý với doanh nghiệp thường xuyên nhập hàng Trung Quốc, nhất là các mặt hàng có thương hiệu, logo, nhãn hiệu hoặc bao bì dễ bị nhầm lẫn với hàng chính hãng.

Xem thêm: Nhập hàng từ nhiều xưởng Trung Quốc về cùng một kho

Hàng giả nhập khẩu đang được Hải quan kiểm soát chặt hơn như thế nào?

Việc siết kiểm soát không có nghĩa tất cả hàng hóa nhập từ Trung Quốc đều bị kiểm tra như nhau. Cách quản lý hiện nay được thực hiện theo hướng phân tích thông tin, đánh giá rủi ro và tập trung vào các nhóm hàng có nguy cơ vi phạm cao.

Cục Hải quan đang tăng cường kiểm tra đối với hàng hóa có dấu hiệu liên quan đến hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận xuất xứ, sai nhãn hàng hóa và các hành vi gian lận thương mại. Cơ quan này cũng đã yêu cầu tăng kiểm tra, xác định xuất xứ và ghi nhãn đối với hàng xuất khẩu, nhập khẩu trước nguy cơ gia tăng gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.

Điều đó có nghĩa doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc cần quan tâm đến nhiều hơn một yếu tố “hàng có phải hàng giả hay không”. Nguồn gốc hàng hóa, thương hiệu, thông tin trên nhãn, chứng từ thương mại và nội dung khai báo đều cần được kiểm soát từ đầu.

Xem thêm: Ghép container chính ngạch từ Trung Quốc về Việt Nam hoạt động thế nào?

Hàng giả nhập khẩu không đồng nghĩa mọi hàng có thương hiệu đều bị giữ

Đây là điểm doanh nghiệp rất dễ hiểu sai.

Một sản phẩm có logo, tên thương hiệu hoặc ký hiệu thương mại không mặc nhiên bị coi là hàng giả nhập khẩu. Vấn đề nằm ở việc hàng hóa có dấu hiệu giả mạo, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc có thông tin không phù hợp với tình trạng pháp lý của nhãn hiệu hay không.

Doanh nghiệp nhập hàng chính hãng, có nguồn gốc rõ ràng và có đầy đủ chứng từ chứng minh quyền sử dụng, nguồn gốc hoặc giao dịch hợp pháp sẽ có cách xử lý hoàn toàn khác với hàng hóa không xác định được nguồn gốc hoặc có dấu hiệu giả mạo thương hiệu.

Vì vậy, khi nhập hàng từ Trung Quốc, doanh nghiệp không nên chỉ kiểm tra giá và mẫu mã. Với hàng có thương hiệu, cần xác định rõ sản phẩm do ai sản xuất, thương hiệu thuộc về ai và nguồn hàng được hình thành từ đâu.

Đây cũng là lý do các lô hàng có thương hiệu cần được kiểm tra trước khi đưa vào vận chuyển Trung Việt, thay vì chờ đến cửa khẩu mới bắt đầu rà soát.

Xem thêm: Thủ tục nhập khẩu hàng có thương hiệu từ Trung Quốc cần lưu ý gì?

Hàng giả nhập khẩu có thể bị tạm dừng thủ tục trong trường hợp nào?

Đây là một thay đổi pháp lý đáng chú ý trong năm 2026.

Thông tư 06/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 01/03/2026, đã sửa đổi quy định về kiểm tra, giám sát, tạm dừng thủ tục hải quan đối với hàng hóa liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ và kiểm soát hàng giả.

Thông tư bổ sung Điều 10a về trình tự, thủ tục chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan. Theo đó, nếu trong quá trình kiểm tra, giám sát, kiểm soát hoặc phân tích dữ liệu, Hải quan có căn cứ rõ ràng nghi ngờ hàng hóa là hàng giả mạo nhãn hiệu, hàng giả mạo chỉ dẫn địa lý hoặc hàng sao chép lậu, Đội trưởng Hải quan nơi đăng ký tờ khai có thể ra quyết định tạm dừng làm thủ tục hải quan.

Sau khi ban hành quyết định, Hải quan nơi đăng ký tờ khai phải thông báo cho chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc người được ủy quyền hợp pháp trong thời hạn 8 giờ làm việc theo quy định mới.

Điểm này cho thấy rủi ro không chỉ nằm ở việc hàng bị phát hiện là hàng giả sau khi thông quan. Ngay trong quá trình làm thủ tục, nếu xuất hiện căn cứ rõ ràng về dấu hiệu giả mạo hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, lô hàng có thể bị dừng để xác minh và xử lý.

Xem thêm: Vận chuyển Trung Việt qua những cửa khẩu nào của Lạng Sơn?

Hàng giả nhập khẩu khiến doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc cần chuẩn bị gì?

Với doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc, cách giảm rủi ro hiệu quả nhất là kiểm tra ngay từ trước khi hàng rời nhà cung cấp.

Đối với hàng có thương hiệu, doanh nghiệp cần kiểm tra thông tin về thương hiệu, nhà sản xuất, nguồn gốc sản phẩm và các giấy tờ liên quan. Nếu doanh nghiệp được quyền phân phối hoặc sử dụng thương hiệu thì cần có tài liệu phù hợp để chứng minh khi cần thiết.

Bên cạnh đó, thông tin trên invoice, packing list và các chứng từ liên quan cần thống nhất với hàng thực tế. Tên hàng, model, số lượng, quy cách và thương hiệu nếu có đều phải được kiểm tra trước khi khai báo.

Đây là bước ngày càng quan trọng khi Hải quan tăng cường sử dụng dữ liệu để phân tích rủi ro. Doanh nghiệp càng có bộ hồ sơ rõ ràng và thông tin nhất quán thì càng thuận lợi trong việc giải trình khi lô hàng được yêu cầu kiểm tra.

Đặc biệt, những doanh nghiệp thường xuyên nhập quần áo, giày dép, phụ kiện, điện tử, đồ gia dụng hoặc các sản phẩm có thương hiệu nên xây dựng quy trình kiểm tra riêng trước khi đặt hàng số lượng lớn.

Xem thêm: Vận chuyển máy móc từ Trung Quốc về Việt Nam cần gì?

Vận chuyển Trung Việt không phải là cách tránh kiểm soát hàng giả nhập khẩu

Một quan niệm doanh nghiệp cần loại bỏ là cho rằng lựa chọn phương thức vận chuyển nào đó sẽ giúp giảm khả năng bị kiểm tra.

Dù sử dụng đường bộ, đường biển hay phương án vận chuyển Trung Việt khác, hàng hóa vẫn phải tuân thủ các quy định về hải quan và quyền sở hữu trí tuệ.

Đặc biệt với hình thức vận chuyển chính ngạch, thông tin hàng hóa và chứng từ được khai báo rõ ràng trong hồ sơ nhập khẩu. Do đó, doanh nghiệp càng cần đảm bảo nguồn hàng hợp pháp và thông tin khai báo chính xác.

Thực tế, việc vận chuyển chính ngạch không phải là rào cản đối với hàng hóa hợp pháp. Ngược lại, đây là nền tảng để doanh nghiệp xây dựng bộ chứng từ đầy đủ, truy xuất nguồn hàng và giải trình khi cần.

Với doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc số lượng lớn, việc kiểm tra thương hiệu và nguồn hàng trước khi vận chuyển luôn hiệu quả hơn nhiều so với việc xử lý một vấn đề tại cửa khẩu.

Xem thêm: Hoàn thuế xuất khẩu Trung Quốc: 3 điều kiện quan trọng cần kiểm tra

Ghép container chính ngạch có làm hàng dễ bị kiểm tra hơn không?

Không có cơ sở để kết luận rằng ghép container chính ngạch tự động khiến hàng hóa bị kiểm tra nhiều hơn.

Tuy nhiên, hàng ghép cần được quản lý rõ ràng vì một container có thể chứa nhiều lô hàng của nhiều doanh nghiệp. Mỗi lô vẫn có thông tin hàng hóa và chứng từ riêng, đồng thời phải đáp ứng các quy định áp dụng đối với chính lô hàng đó.

Nếu một lô hàng mang thương hiệu, có dấu hiệu bất thường về nhãn hoặc có thông tin chưa rõ ràng, doanh nghiệp vẫn có thể phải giải trình hoặc xử lý theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Vì vậy, khi sử dụng ghép container chính ngạch, doanh nghiệp nên cung cấp đầy đủ thông tin về hàng hóa ngay từ lúc tập kết tại kho Trung Quốc. Việc phân loại rõ từng lô, từng chủ hàng và từng bộ chứng từ sẽ giúp quá trình vận chuyển và thông quan dễ kiểm soát hơn.

Điều này càng quan trọng với những doanh nghiệp mua hàng từ nhiều xưởng Trung Quốc rồi gom về cùng một kho trước khi vận chuyển về Việt Nam.

Hàng giả nhập khẩu và xu hướng kiểm soát rủi ro sẽ còn chặt hơn

Xu hướng quản lý năm 2026 không chỉ dừng ở việc tăng kiểm tra trực tiếp tại cửa khẩu.

Trong tháng 8/2026, các lực lượng chức năng trên cả nước phát hiện 1.134 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, trong đó có 1.110 vụ liên quan đến nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý bị xử lý hành chính; đồng thời có 66 vụ xâm phạm nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý bị xử lý hình sự.

Đáng chú ý, ngày 23/08/2026, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, trong đó có định hướng tăng cường kiểm soát biên giới và xây dựng danh mục hàng hóa rủi ro cao, rủi ro trung bình, bao gồm hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Điều này cho thấy hoạt động kiểm soát đang chuyển mạnh sang quản lý theo rủi ro và dữ liệu.

Với doanh nghiệp, cách thích ứng không phải là tìm cách né kiểm tra mà là chuẩn hóa nguồn hàng, chứng từ và thông tin sản phẩm ngay từ đầu. Khi hàng hóa hợp pháp và hồ sơ minh bạch, quá trình nhập khẩu sẽ chủ động hơn ngay cả khi cơ chế kiểm soát ngày càng chặt.

Xem thêm: Nhập khẩu hàng có ký hiệu ® có bị giữ hàng không?

BHN Logistics đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình nhập khẩu chính ngạch

BHN Logistics cung cấp giải pháp vận chuyển Trung Việt chính ngạch bằng đường bộ và đường biển, hỗ trợ doanh nghiệp tổ chức hàng hóa từ Trung Quốc về Việt Nam theo nhu cầu thực tế.

Đối với doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc có thương hiệu hoặc nhiều mã hàng, việc chuẩn bị thông tin hàng hóa và chứng từ từ trước khi vận chuyển giúp quá trình khai báo và thông quan chủ động hơn.

BHN hỗ trợ các phương án ghép container chính ngạch, nguyên container, đường bộ và đường biển tùy sản lượng và đặc điểm từng lô hàng. Với hàng từ Chiết Giang, BHN có kho tại Chiết Giang để tiếp nhận và tập kết hàng trước khi đưa vào kế hoạch vận chuyển.

Trong bối cảnh Hải quan tăng cường kiểm soát hàng giả nhập khẩu và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp càng cần chú trọng từ khâu lựa chọn nhà cung cấp, kiểm tra thương hiệu, chuẩn hóa chứng từ đến khai báo hải quan.

Hàng nhập từ Trung Quốc không mặc nhiên bị coi là hàng giả. Nhưng càng trong giai đoạn kiểm soát chặt, doanh nghiệp càng cần chứng minh được hàng của mình có nguồn gốc rõ ràng, hồ sơ đầy đủ và thông tin nhất quán.