Nhập hàng Trung Quốc và quy định mới về trị giá hải quan, thuế GTGT cho phần mềm nhập khẩu

Các thay đổi này tác động trực tiếp đến doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc các thiết bị thông minh, dây chuyền sản xuất, robot, máy CNC, thiết bị IOT… vì đa số đều kèm theo phần mềm điều khiển, phần mềm ứng dụng hoặc bản quyền vận hành.

Việc hiểu sai hoặc khai báo sai trị giá có thể dẫn đến:

▪️ Bị ấn định thuế, truy thu, hoặc phạt chậm nộp

▪️ Bị yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần dẫn đến chậm thông quan

▪️ Không tối ưu được chi phí nhập hàng Trung Quốc

▪️ Bị đánh giá là doanh nghiệp có rủi ro và đưa vào diện giám sát kỹ hơn

Vì vậy, doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc cần nắm chắc các quy định mới này để khai báo đúng – đủ – tối ưu nhất.

Quy định mới về trị giá hải quan khi nhập hàng Trung Quốc có kèm theo phần mềm

Theo Thông tư 60/2019/TT-BTC, trị giá hải quan đối với hàng hóa có kèm phần mềm phụ thuộc vào việc phần mềm có tách trị giá hay không, và tính chất của phần mềm (phần mềm điều khiển hay phần mềm ứng dụng).

Việc xác định đúng ngay từ đầu giúp doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc:

▪️ Không bị cộng sai trị giá

▪️ Không bị tính thuế cao hơn thực tế

▪️ Không bị yêu cầu giải trình hoặc kiểm tra sau thông quan

Trường hợp phần mềm và phương tiện lưu trữ được tách riêng

Điều kiện:
Invoice thể hiện 2 dòng riêng:

▪️ Giá trị phần mềm

▪️ Giá trị phương tiện lưu trữ (USB, CD, thẻ nhớ, ổ cứng…)

Cách tính thuế theo quy định:

▪️ Trị giá hải quan = chỉ tính theo giá trị phương tiện lưu trữ

▪️ Không tính thuế trên phần mềm

➡ Đây là cách tối ưu thuế nhất cho doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc kèm phần mềm.

Ví dụ thực tế:
Một hệ thống cảm biến nhập từ Quảng Châu có USB kèm phần mềm phân tích dữ liệu.
Invoice ghi:

USB device: 10 USD

Software license: 490 USD

⇒ Hải quan chỉ tính thuế trên 10 USD, giúp doanh nghiệp giảm chi phí đáng kể.

Lưu ý:

Phải thể hiện rõ dòng tách biệt trên hóa đơn

Không sử dụng mô tả mơ hồ như “software included” hoặc “package price”

Trường hợp không tách riêng trị giá phần mềm

Nếu trị giá phần mềm và thiết bị lưu trữ ghi chung hoặc không thể hiện rõ:

➡ Toàn bộ trị giá sẽ bị tính vào trị giá hải quan.
➡ Thuế nhập khẩu + GTGT sẽ được tính trên mức cao hơn.

Ví dụ:
Invoice ghi: “USB + software = 500 USD” (không tách).

➡ Hải quan coi 500 USD là trị giá hải quan
➡ Doanh nghiệp chịu thuế nhập khẩu + thuế GTGT trên toàn bộ số tiền này.

Rủi ro thường gặp:

▪️ Hải quan yêu cầu giải trình tại cửa khẩu

▪️ Bị đưa vào kiểm tra trị giá

▪️ Không được công nhận phần mềm là hàng hóa không chịu thuế

Lưu ý riêng cho phần mềm điều khiển vận hành

Phần mềm dạng này được coi là bộ phận thiết yếu của thiết bị.

Ví dụ:

▪️ Phần mềm điều khiển robot hàn

▪️ Phần mềm vận hành máy CNC

▪️ OS của thiết bị IoT

▪️ Firmware nhúng trong máy móc

➡ Được xem là một phần của máy móc
➡ Phải tính vào trị giá hải quan, không tách được như phần mềm ứng dụng.

Ví dụ thực tế:
Máy phân loại linh kiện nhập từ Trung Quốc có kèm firmware chạy trong bộ điều khiển.
Dù firmware có ghi giá trị riêng, vẫn phải cộng trị giá vào máy vì thiết bị không thể vận hành nếu không có phần mềm đó.

Thuế GTGT cho phần mềm nhập khẩu theo luật mới 2025

Theo Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 01/7/2025:

▪️ Bổ sung quy định rõ ràng hơn về phần mềm không chịu thuế GTGT

▪️ Phân loại rõ giữa sản phẩm phần mềm, dịch vụ phần mềm, và phần mềm gắn với thiết bị nhập hàng Trung Quốc

▪️ Giảm rủi ro hiểu sai giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế

Phần mềm thuộc nhóm không chịu thuế GTGT

Bao gồm:

▪️ Sản phẩm phần mềm (software product)

▪️ Dịch vụ phần mềm (software service)

▪️ Bản quyền phần mềm

▪️ Cập nhật phần mềm (software update)

▪️ Gia hạn license

Điều kiện để phần mềm được miễn thuế GTGT

Để phần mềm được công nhận là “không chịu thuế”, doanh nghiệp cần:

▪️ Xác định đúng bản chất là phần mềm theo Luật CNTT
→ Có mô tả kỹ thuật, chức năng rõ ràng

▪️ Hóa đơn tách riêng trị giá phần mềm nếu đi cùng thiết bị nhập hàng Trung Quốc
→ Invoice phải rõ ràng, minh bạch

▪️ Hợp đồng hoặc purchase order ghi rõ phần mềm thuộc loại không chịu thuế
→ Giúp hải quan dễ đối chiếu

Nếu không đáp ứng các điều kiện này, hải quan có quyền tính thuế như hàng hóa thông thường.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ gì?

Để đảm bảo thông quan nhanh và được áp đúng thuế, doanh nghiệp nên chuẩn bị:

▪️ Hợp đồng mua hàng ghi rõ danh mục phần mềm

▪️ Invoice tách trị giá phần mềm (nếu có)

▪️ Catalog, mô tả kỹ thuật chứng minh tính chất phần mềm

▪️ Giấy phép sử dụng hoặc license key (nếu là phần mềm ứng dụng)

▪️ Chứng từ trị giá hải quan theo Thông tư 60

▪️ Tài liệu giải trình nếu phần mềm là bắt buộc để vận hành thiết bị

📌 Hồ sơ càng đầy đủ, doanh nghiệp càng dễ được áp mức thuế tối ưu, tránh rủi ro kiểm tra sau thông quan.