Xuất nhập khẩu Việt Nam chạm mốc 930 tỷ USD: Thách thức và hướng đi năm 2026

Năm 2025 ghi nhận một cột mốc đặc biệt của thương mại Việt Nam khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 930,05 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024. Kết quả này vượt xa nhiều dự báo trước đó, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của hoạt động sản xuất, xuất khẩu và dòng chảy thương mại quốc tế. Trong đó, xuất khẩu tăng 17,0% và nhập khẩu tăng 19,4%, cho thấy quy mô nền kinh tế và mức độ hội nhập ngày càng sâu rộng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 44 tỷ USD, tăng mạnh so với tháng trước, với khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Đáng chú ý, cán cân thương mại duy trì trạng thái xuất siêu năm thứ mười liên tiếp, với thặng dư ước khoảng 20 tỷ USD, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao dự trữ ngoại hối và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Xem thêm: Top 5 nguồn hàng đồ vệ sinh – phụ kiện nhà tắm Trung Quốc giá xưởng dễ nhập

Quy mô lớn nhưng bài toán chất lượng ngày càng rõ nét

Đằng sau con số kỷ lục là thực tế cơ cấu xuất khẩu vẫn dựa nhiều vào một số nhóm hàng và khu vực doanh nghiệp FDI. Trong năm 2025, có 36 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm tới 94% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong đó 8 mặt hàng đạt trên 10 tỷ USD. Điều này cho thấy xuất khẩu Việt Nam đã đạt quy mô lớn, nhưng cũng đồng thời bộc lộ hạn chế khi giá trị gia tăng nội địa và mức độ tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu còn khiêm tốn.

Theo Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Trần Thanh Hải, trọng tâm của giai đoạn tới là chuyển dịch từ tăng trưởng theo lượng sang tăng trưởng theo chất. Điều này đòi hỏi xuất khẩu không chỉ mở rộng về quy mô, mà phải dựa trên các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, hàm lượng công nghệ lớn, tỷ lệ nội địa hóa cao và năng lực thực chất của doanh nghiệp trong nước. Bên cạnh đó, đầu tư vào chế biến sâu, đổi mới sáng tạo và xây dựng thương hiệu được xem là yếu tố then chốt để giảm dần sự phụ thuộc vào gia công đơn thuần.

Quan điểm này cho thấy định hướng chính sách trong giai đoạn 2026 không còn đặt nặng mục tiêu tăng kim ngạch bằng mọi giá, mà hướng tới chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của hoạt động xuất nhập khẩu.

Xuất nhập khẩu Việt Nam đứng trước ngã rẽ chiến lược

Ở góc độ vĩ mô, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng xuất nhập khẩu Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số được đặt ra cho những năm tới, xuất khẩu vẫn là động lực then chốt, nhưng không thể tiếp tục đi theo lối mòn cũ dựa vào chi phí thấp và mở rộng sản lượng. Thay vào đó, yêu cầu cấp thiết là chuyển dịch mạnh mẽ sang chiều sâu, tập trung vào hàm lượng giá trị gia tăng, hiệu quả sử dụng nguồn lực và khả năng thích ứng với các tiêu chuẩn mới của thị trường quốc tế.

Xem thêm: Hướng dẫn nhập hàng Trung Quốc chính ngạch máy in hóa đơn nhiệt

Logistics và chuỗi cung ứng trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh

Trong tiến trình chuyển đổi này, logistics và quản trị chuỗi cung ứng đóng vai trò ngày càng quan trọng. Khi các thị trường nhập khẩu lớn liên tục nâng cao yêu cầu về thời gian giao hàng, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và tính minh bạch, năng lực tổ chức vận chuyển, kho bãi và thủ tục hải quan sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Việc tối ưu chi phí logistics, giảm độ trễ trong chuỗi cung ứng và nâng cao tính ổn định của dòng hàng trở thành điều kiện cần để xuất khẩu phát triển bền vững.

Xem thêm: Xu hướng nhập hàng Trung Quốc đồ nội thất 2026 – 2027

Thương mại điện tử xuyên biên giới mở ra dư địa tăng trưởng mới

Bên cạnh các kênh thương mại truyền thống, thương mại điện tử xuyên biên giới đang nổi lên như một động lực tăng trưởng mới cho xuất nhập khẩu Việt Nam. Phương thức này cho phép doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp người mua quốc tế, rút ngắn khâu trung gian và khai thác tốt hơn lợi thế sản xuất trong nước. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả, doanh nghiệp cần chuẩn hóa đồng bộ từ nguồn hàng, đóng gói, chứng từ đến vận chuyển quốc tế và tuân thủ quy định nhập khẩu của từng thị trường.

Bài viết sử dụng số liệu và nhận định từ bài viết “Ngã rẽ sau kỷ lục 930 tỷ USD của xuất nhập khẩu” – etime.danviet.vn